Dan wil ik daar een stukje aan toevoegen.
Om te beginnen met de SMD weerstanden als instap voor de condensatoren.
De weergave van de waarde op een SMD weerstand gaat met getalletjes, doorgaans staan er 3 getallen op waarvan de eerste 2 de waarde aanduiding zijn, en de 3e het aantal "nullen" wat er achter aan komt.
Bijvoorbeeld
- 220 = 22 * 10^0 = 22 Ohm
- 221 = 22 * 10^1 = 220 Ohm
- 222 = 22 * 10^2 = 2k2 Ohm
Enkele uitzonderingen zijn de waardes beneden 10 Ohm, daar wordt het meestal aangegeven als 2R2 (of voor 0 Ohm: 000).
Nu we dit weten zijn de nummers op condensatoren ook makkelijker te begrijpen. Op veel condensatoren staan ook 3 cijfertjes, dit werkt op dezelfde manier alleen wordt er vanuit pico Farad gerekend.
Een waarde 103 is dus 10 * 10^3 pF = 10.000pF = 10nF
Letop: soms staat er 100nF op een condensator, dit is dan gewoon 100nF en geen 10pF.
Ook in condensatoren kennen we kleurcodes, dit zijn vaak de wat oudere condensatoren die je niet vaak meer tegen komt. Daar kun je bijvoorbeeld
deze calculator voor gebruiken.
1F = 1.000 mF = 1.000.000 uF (spreek uit als microfarad of mu) = 1.000.000.000 nF (spreek uit als nanofarad) = 1.000.000.000.000 pF (spreek uit als picofarad).
Doorgaans werken we in audio gerelateerde schakelingen alleen met mF (je ziet ook wel ooit mfd), uF en nF. In een heel uitzonderlijk geval pF. Hoewel we mF of mfd weinig terugzien, meestal worden de waardes in uF gegeven: 10000uF = 10mF.
In tegenstelling tot de weerstanden zien we hier zelden 6u8 terug, maar gewoon 6,8uF. Ook hier kunnen we de F weg laten omdat we weten dat Farad de eenheid is voor capaciteit, maar vreemd genoeg zie je dit bijna nooit terug.
Net als bij weerstanden zien we hier een reeks terug, veelal zien we hier de E-6 (20% afwijking) of E-12 (10% afwijking) reeks terug waarbij het zelfde verhaal geld als voor de weerstanden. In de bijlage vind je een tabel met reeks en alle waardes in die reeks.
Er zijn diverse soorten condensatoren, om te beginnen met polaire (waar dus een + en - kant aan zitten) en den non-polaire (waar het dus niet uit maakt hoe je ze aansluit). Voor polaire condensatoren (hoofdzakelijk elco's en tantaal) is het van belang dat op de + kant een hogere spanning staat dan op de - kant.
De non polaire condensatoren lopen in waarde van de pF tot zo'n 10uF terwijl de polaire condensatoren beginnen bij 1uF tot enkele mF.
Als je 2 condensators parallel zet dan kun je het aantal Farads bij elkaar op tellen om aan een totaal te komen. Bijvoorbeeld 2x 10uF parallel levert 20uF.
Staat er in het schema bijvoorbeeld 15nF en jij hebt alleen maar 10nF en 4,7nF liggen, dan kun je beide parallel schakelen om zo bijna 15nF te krijgen (door de 10% of 20% afwijking komt het allemaal niet zo nauw).
In serie zetten kan ook, maar gebeurt zelden. De totale capaciteit word dan iets anders: Ctotaal = 1/(1/C1 + 1/C2 + 1/C3 + ...)
Condensatoren zijn in verschillende spanningen te krijgen, dit is in feite de maximale spanning waarop een condensator zal doorslaan of open breken. In buizen versterkers werk je met hoge spanningen waardoor je hier dus zeker rekening mee moet houden. In effecten pedaaltjes werk je vaak met 9V of 12V waardoor een condensator van 16V al voldoende kan zijn. Normaal gesproken hou ik minimaal 120% van de spanning aan. Werk ik met een spanning van 15V, heb ik dus minimaal een elco van 18V nodig.
Update: Ik had
deze url ooit een keertje opgeslagen. Kwam hem zojuist tegen en leek me wel handig om hem hier toe te voegen betreffende de waardes en kleurcodes van condensatoren.
Ik wil eventueel ook nog wat over spoelen vertellen (dan hebben we alle 3 de basis begrippen gehad), maar omdat die heel weinig gebruikt worden is het de vraag of er interesse in is. Persoonlijk vind ik spoelen erg leuke dingen, vooral omdat ze een erg hoog DIY gehalte hebben. Je kunt ze namelijk heel simpel zelf maken, alleen is daar toch wel de nodige kennis voor nodig om te bereiken wat je zelf wil.