Zelf printjes maken

[Gert-Jan]

Op het forum komt regelmatig de vraag: waar kan ik printjes laten maken?

De echte hobbyist wil dat natuurlijk zelf doen!

Maar, veel mensen denken dat printjes maken duur is omdat je speciale apparatuur nodig hebt. Wanneer je echt professionele printjes wil maken is dat ook wel zo maar met eenvoudige middelen kun je ook zelf thuis op een goedkope manier kwalitatief goede printjes maken.

Aan basismaterialen heb je nodig:
- Etsmiddel (in de webwinkel te koop)
- Printmateriaal (in de webwinkel te koop)
- Een printboortje (om de gaatjes in het printje te boren, ook in de webwinkel te koop)
- de mogelijkheid om op een laserprinter te printen

Daarnaast heb je nog een aantal middelen nodig die in vrijwel elk huishouden al voorhanden zijn.

Voor een uitgebreide tutorial over het zelf printjes maken kun je op onze website terecht op:  http://www.newtone-online.nl/?Zelf_printjes_maken

Veel plezier met het zelf maken van printjes!!!

Met vriendelijke groet,

Gert-Jan

[Laus]

zijn er ook andere manieren om die kleine gaatjes in je printplaat te krijgen? Ik hield mijn boortje een fractie van een seconde scheef en jawel...knap.

Zijn die boortjes ook mogelijk goedkoper te vinden? Of anders 1.0 mm? Vind het zo zonde om per printje 10 boortjes te slijten...

Maken van prinitplaat is me dus op de gaatjes na gelukt. Duurde wel even voordat etsmiddel op temperatuur was trouwens. En niet alle toner is weg te krijgen. Het papier van HP, de dikste/duurste variant is niet super geschikt hiervoor al komt de toner wel heel goed over. Er blijft een hoop gesmolten plastic achter op je strijkbout. En vervolgens plak e.e.a. dus aan elkaar. Volgende keer dus de Epson proberen of een oude strijkbout gebruiken.

[vhbram]

Hey,

ik gebruik een boortje van 1mm en iedereen zegt maar dat ik best een boortje van 0,8mm gebruik, maar ik heb er nooit last mee gehad!

Het plastiek van mijn fotopapier blijft ook hangen aan mijn strijkijzer tot een zeker moment maar dat zwier je er zo terug af.  Dat is zeker geen probleem zolang de tonerlaag zich maar afzet op de koper.  Het resultaat kan je hier vinden:

http://www.newtone-online.nl/forum/index.php/topic,112.0.html

Mvg,

Bram

[Spikee]

edit.(sorry)

[Gerben]

*ik hoop dat het niet erg is dat ik dit topic bump*

Ik heb al een aantal pogingen gedaan om fatsoenlijk de inkt op het koper te krijgen, maar het wil niet erg lukken.
De inkt loopt soort uit, en word dus op sommige plekken gewoon een vlek van banen die aan elkaar zitten 'geplakt'.

Ik print al met de laagste instellingen op een kleuren laserprinter.
Kan dit liggen aan een te hete strijkbout?

Wilde hier een foto bij doen, maar is net te groot.
als het nodig is post ik deze morgen nog wel

[diydave]

Te warm strijken kan idd dat probleem geven.
Probeer es op een iets lagere temperatuur.

Waarom print je op de laagste instelling?
Meestal is het beter van een goeie tonerlaag te hebben. Kwestie van 'inbranden' bij het etsen zoveel als mogelijk te vermijden.

Verder kan het goed opschuren van het board ook al veel helpen.

[Gerben]

afhankelijk van het papier, wilde het nog bij glossy niet echt blijven plakken, en werd het gewoon uitgesmeerd…
Met de laagste instelling ik net goed printen op een magazine.
En ik hoopte dat het minder zou uitlopen als er minder toner op zou zitten..

zal het zodra ik tijd heb proberen!

[Mattnezz]

Ik moet altijd een beetje lachen  om de verschillende ervaringen met tonertransfer. Het lukt mij nog steeds zo goed dat ik de overstap naar lichtbak/foto-etsen steeds niet maak. Ik ben lui en makkelijk van aard, dus ik vrees dat ik gewoon mazzel heb. Al moet ik toegeven dat de 50e ets beter ging dan de eerste
Voor de geïnteresseerden zal ik de methode die voor mij altijd werkt eens uitschrijven. Onderaan linkjes naar de door mij gebruikte materialen ed.

Ontwerp:
Dit is even voor mensen die graag zelf een layout maken. Als je een layout van het web plukt, moet ook een beetje opletten of hij geschikt is voor toner-transfer. De layouts van oa TonePad en GGG zijn prima.
Voor tonertransfer moet je ontwerp aan een paar eisen voldoen. De belangrijkste zijn dat de baantjes niet te dun zijn (0,5mm kom ik mee weg) en je eilandjes niet te klein. Ik maak ze meestal minstens één mm groter van doorsnee dan het gat voor het component groot is, maar groter is makkelijker. Zeg een weerstand moet door een gaatje van 0,8mm, dan teken ik het eilandje minstens 1,8mm, maar 2mm of groter soldeert en boort makkelijker. Omdat je ook de gaatjes moet boren teken ik de gaatjes altijd <0,8mm, daar kan na het etsen je boortje mooi gecentreerd in blijven hangen.
Ik gebruik Het gratis programma PCB-artist, maar veel mensen op dit forum gebruiken Eagle. Ik had nu eenmaal een mooie library met componenten voor die eerste gemaakt. Voor Eagle bestaat er een library van Gausmarkov(?) maar daar heb ik geen ervaring mee.

Printen:
Ik gebruik premium glossy fotopapier van de HEMA, omdat hun goedkoopste tijdelijk niet voorradig was, heb goede resultaten met beide. Ik knip de A4-tjes doormidden, en print op A5. Mijn printer vindt dit fijner ivm de dikte, en je kosten aan fotopapier worden gehalveerd. Let altijd even op de schaal. Als je van PDF print, zorg dan dat deze 100% print en niet 'fit-to-page'.
Omdat ik dit ooit 'een keer wilde proberen', heb ik de goedkoopste laserprinter die ik kon vonden aangeschaft. De Samsug ML-1670 serie kost iets van 42 euro en je krijgt er een al dan niet volle toner bij. De toner zelf kost bij 123inkt.nl ongeveer 35 euro en is daarmee ook niet de duurste.
Ik print op 'standaard' kwaliteit. Betere kwaliteit heeft bij mij geen zin, en ik moet zeggen dat als er een standje nèt onder 'standaard' zou zijn, ik die zou gebruiken. Het gaat zelfs een fractie beter als mijn toner bijna leeg is.

Transfer
Ik gebruik het onbewerkte printmateriaal uit de Newtone-winkel. Dit is er in verschillende maten. Als ik zelf PCB's teken probeer ik ze een beetje in die maten in te passen, zodat je een halve, een kwart of een heel plaatje gebruikt. Na verloop van tijd blijf anders een beetje met restjes zitten.
Ik snij de printplaat eerst op maat met een afbreek-mesje. Deze worden vrij snel bot op de koperlaag, dus teken ik eerst af. Dan snij ik met het wat botte mesje en een alu strip als lineaal 3x over die lijn. Dan breek ik het mesje en met niet teveel druk ga ik nog een stuk of 10 à 20 keer over die eerste groef. Draai het blaadje om en snij nog een paar keer aan de onderkant.
Vervolgens Breek ik het nodige stuk pcb-materiaal af.
Waar je gesneden hebt kan het koper een fractie omhoog zijn gekomen, ik vlak dit even af met een vijl.
En nu poetsen.
Ik gebruik een schuursponsje (zo'n groen/gele), weinig vocht/water en VIM/schuurmiddel. Ik ben lui dus dit duurt bij mij niet veel langer dan een minuut, maar is wel grondig. Ik schuur eerst in verticale richting en dan in horizontale. Het oppervlak is bij afspoelen mooi glimmend.
Nu ontvetten. Ik gebruik wat keukenpapier en ammonia. Het keukenpapier wordt enigszins blauw van de koper. Ik wrijf het met hetzelfde keukenpapiertje als het ware ook droog. Nu raak ik de koperzijden niet meer aan met mn (vette) vingers.
Mijn oude Philips strijkijzer staat inmiddels opgewarmd op standje idioot heet... (katoen)
Het begin is altijd even tricky...
Het koperplaatje leg ik op een krant, of pannenlap, zodat ie een beetje 'vast' ligt en moeilijk verschuift. Het geprinte foto-papier er bovenop.
Nu druk ik de hete strijkbout er stevig op en probeer niet te bewegen voor een seconde of 20. De klok in mijn kamer maakt genoeg herrie om ze alle 20 af te tellen.
Vervolgens hou ik het strijkijzer onder een hoek en zorg dat ik met de zijkant alle plaatsten een keer krachtig heb aangedrukt.
Het nog hete plaatje gooi ik in een bak water.
Na een minuutje ofzo begint het pulleken Ook mijn papier laat niet makkelijk los, maar ik weet inmiddels hoeveel het papier en de toner kunnen hebben.
Eerst haal ik grof met de hand het ergste papier weg. Vervolgens zorg ik dat er geen schuurmiddel meer op de eerder gebruikte spons zit, maar met de groene schuurkant haal ik 99% van de rest van het papier weg. Dit doe je met 'gevoel'. De afgekoelde toner laat niet heel makkelijk los, maar niet als een dolle schuren, maar met lichte druk en in de richting van de baantjes het aangeplakte papier weghalen. Alléén met water en schuurspons.
Als je hem nu laat drogen zie je vaak nog wat restjes papier/gloss, dit blijft soms in de gaatjes of tussen baantjes zitten. Dit haal ik even weg met een saté prikker of zo iets. Dat de toner wat grijzig is, is geen probleem.
Dit lijkt een heel gedoe, maar het er zit bij mij tussen printen en etsbad nooit meer dan 10 minuten.

Etsen:
Ik gebruik een ammoniumpersulfaatoplossing volgens de beschrijving van Newtone. Ik heb zo'n Curver plastic afsluitbaar etsbakje waar een print van 100mmx160mm nog goed in past. Bakje met etsmiddel en PCB leg ik in een grotere bak met heet water. Alles tussen 30 en 60 graden werkt en is een kwestie van tijd. 5min. tot een uur. Kouder geeft problemen, omdat het etsmiddel dan wel eens wil klonteren en stukjes niet geëtst worden.
Als alle onnodige koper weg is gooi ik het printje in een spoelbak en spoel hem goed schoon. Vervolgens hou ik hem tegen het licht om zeker te zijn dat alle koper weg is.
Met een schuurspons en VIM haal ik nu met grof geweld de toner van het koper.

Boren:
Ik raad iedereen aan om een Dremel of ander handboortje te gebruiken. Een handboormachien is echt wat te lomp, zwaar en een dremel werkt 10x zo snel. Laatst had ik bijna 200 gaatjes in een klein kwartier. In de links staat een goedkoop alternatief, heb ik ook en mits je de verloopjes niet kwijt raakt, is ie best goed uitwisselbaar met Dremel-onderdelen. Met zo'n 0,8mm boortje doe ik vaak zo lang dat ie eerder bot is dan dat ie breekt. Maar als hij breekt en soms gunstig (nog een stukje over) gebruik ik hem ook nog. Heb 2x een heel fijn afgebroken boortje gehad. Gaatje was daardoor net iets groter dan 0,8mm en precies goed voor 2W weerstanden en 1N400x diodes. Voor veel <1W componenten vind ik 0,8mm ver beter dan 1mm. Maar dat laatste kan natuurlijk ook.

Naja, wie het nog aandurft... Veel succes!


 Tekensoftware:
PCB artist: http://www.4pcb.com/free-pcb-layout-software/
EAGLE: http://www.cadsoftusa.com/download-eagle/
Printer:
http://www.mycom.nl/Product/Printen-en-Scannen-Laser-Printer/Samsung-ML1675-Mono-Laser/1178889
Extra Toner:
http://www.123inkt.nl/Samsung-MLT-D1042S-toner-zwart-123inkt-huismerk-i15269-t23038.html
Fotopapier:
http://www.hema.nl/winkel/foto-en-print-artikelen/fotopapier/glanzend-fotopapier-%2838340032%29
Deze had ik eerst en werkte ook: http://www.hema.nl/winkel/foto-en-print-artikelen/fotopapier/glossy-fotopapier-a4-%2838340011%29
Printmateriaal:
http://www.newtone-online.nl/catalog/product_info.php?cPath=55_57&products_id=595
Etsmiddel:
http://www.newtone-online.nl/catalog/product_info.php?cPath=55_58&products_id=456
'dremel':
http://www.gereedschaptotaal.nl/dremel/Ferm+CTM1012+Combitool+%28FCT-160%29

[Buzzel]

Ghehe tijd om een inkjet printer te kopen 

Die samsung printer wordt niet meer gemaakt. Samsung heeft meer vergelijkbare printers in die prijsklasse.  Volgens mij gaan al die ml16** er uit of zo. http://tweakers.net/pricewatch/304510/samsung-ml-2165.html#tab:prices De ml-2165 lijkt mij een mooi alternatief. Iets duurder. Maar volgens de specificatie wel iets scherper met printen.

Die dremel kost ook niks